Кто в Казахстане пытается влиять на сознание масс? Оппозиционеры-тяжеловесы, молодые гражданские активисты, лидеры общественного мнения, СМИ. Вера многих из них в собственную правду подкреплена или жаждой славы, или финансовыми обязательствами.

Особенность казахстанской оппозиции заключается в том, что путь в нее, как правило, начинается с двух отправных точек. Это либо попытка прикрыть свои криминальные дела, либо «повышение» по службе у грантодателя.

Так называемые ЛОМы стали уже именем нарицательным. Беззастенчиво скармливая публике проплаченную информацию, они даже не заметили, как превратились в образчик самой пошлой ангажированности.

Самые интересные факты — здесь, в полной энциклопедии главных активистов Казахстана.

Вадим Акинфеев

Жалпы мәлімет

Жалпы мәлімет

Балалар үйінің түлегі. Блогер, кей жағдайда — құқыққорғаушы.

Голуби летят над нашей зоной…

Голуби летят над нашей зоной…

Вадим Акинфеевтің оқиғасы бір тұсынан мұңды, ал бір жағынан қызық. Жігіттің азаматтық белсенділігі 2013 жылдың көктемінде басталған. Мұнда бір ғана нұсқа бар — Вадим туралы шынайы мәліметті ресми құжаттар ғана бере алады.

Қайткенде де Акинфеев колониядан бірақ шыққан. Сұхбатында айтқан сөздеріне келсек, бір танысы өзіне жасалған шабуыл дерегі бойынша полицияға шағым түсірген.
«Аса ауыр қылмыс жасады деп жалған куәлік берген, оны біреулер тонап, пәтеріне басып кіргенін, ұрып-соғып, 450 мың тг жоғары соманың затын алып кеткенін мәлімдеген. Бірақ танысым куәгер ретінде жалған куәлік беруімді өтінді, бұған келістім, себебі шын мәнінде солай болды екен деп ойладым.

Мен оған сендіпм, ол полиция шақырғанда мен көрші бөлмеде отырғанмын. Бізді Медеу аудандық ІІБ-ге алып кетті, ол оқиға туралы арыз жазды, жалған куәлік берді, мен оның айтқанын растап, көрші бөлмеде шу болғанын айттым», — дейді Акинфеев.
«Аса ауыр қылмыс жасады деп жалған куәлік берген, оны біреулер тонап, пәтеріне басып кіргенін, ұрып-соғып, 450 мың тг жоғары соманың затын алып кеткенін мәлімдеген. Бірақ танысым куәгер ретінде жалған куәлік беруімді өтінді, бұған келістім, себебі шын мәнінде солай болды екен деп ойладым.

Мен оған сендіпм, ол полиция шақырғанда мен көрші бөлмеде отырғанмын. Бізді Медеу аудандық ІІБ-ге алып кетті, ол оқиға туралы арыз жазды, жалған куәлік берді, мен оның айтқанын растап, көрші бөлмеде шу болғанын айттым», — дейді Акинфеев.
Келесі күні Акинфеев жалған куәлік беру дұрыс емес екенін түсінгендей болып, полицияға барған, сөйтіп, тергеушіге бар шындықты айтып берген.
«Сол ІІБ-ге барып, тергеушіге қалай болғанын айтып бердім. Олар маған алғыс айтып, жібере салды. Екі сағаттан кейін жалған куәлік берген танысым қоңырау соғып, оны сатып жібергенім туралы айтып, айғайлай бастады.

Менің куәлігімнен кейін ол да полицияда қылмыс туралы жалған куәлік бергенін мойындапты, оның үстінен 351-баптың 2-бөлігі бойынша қылмыстық іс қозғалған (ескі кодекс бойынша — еск.). Маған қатысты не боларын сұрағанымда, ештеңе болмағанын, шындықты айтқанымды жеткізді. Осыдан кейін онымен байланыспай кеттім, бірақ кейін соты өтіп жатқанын, ҚР ҚК-нің 63-бабы бойынша ол бір жылға шартты түрде сотталғанын білдім».
«Сол ІІБ-ге барып, тергеушіге қалай болғанын айтып бердім. Олар маған алғыс айтып, жібере салды. Екі сағаттан кейін жалған куәлік берген танысым қоңырау соғып, оны сатып жібергенім туралы айтып, айғайлай бастады.

Менің куәлігімнен кейін ол да полицияда қылмыс туралы жалған куәлік бергенін мойындапты, оның үстінен 351-баптың 2-бөлігі бойынша қылмыстық іс қозғалған (ескі кодекс бойынша — еск.). Маған қатысты не боларын сұрағанымда, ештеңе болмағанын, шындықты айтқанымды жеткізді. Осыдан кейін онымен байланыспай кеттім, бірақ кейін соты өтіп жатқанын, ҚР ҚК-нің 63-бабы бойынша ол бір жылға шартты түрде сотталғанын білдім».
Акинфеевтің өзі үш жылға жалпы тәртіптегі колонияға бас бостандығынан айырылған. Кейін, өзінің айтуынша, апелляциялық және кассациялық шағым қаралған, оның өтінішін сот қанағаттандырмаған. Жоғарғы сотта да балалар үйінен шыққан жігіт тағы жеңілген.

Осылайша, «жазықсыз сотталған» Вадим Акинфеев темір торға тоғытылған. Сол жақта «Алға» тіркелмген партиясының ұйымдастыру комитетінің жетекшісі, Мұхтар Әблязовтің адал серігі Владимир Козлов жазасын өтеп жатқан (жаза мерзімі — 7 жыл 6 ай). Болашақ азаматтық белсенді Акинфеевтің тәжірибелі оппозиционермен тағдырлы кездесуі осында болған.

Сол уақытта Козловтың адвокаты Айман Омарова болған. Оппозиционердің бір ғана бұйрығымен ол жас Акинфеевтің мүддесін қорғап шыға келген. 2016 жылдың 28 шілдесінде Талдықорған қалалық сотының апелляциялық сотының судьясы Акинфеевтің өтінішін қанағаттандыру шешімін шығарып, оның қалған жаза мерзімін 200 мың тг айыппұлға ауыстыру ұйғарылған.

Сәлем, ана мен әке!

Сәлем, ана мен әке!

Содан бері Акинфеев Владимир Козловты рухани әкесі деп таныған, ал Омарованы ана деп атап кеткен. Азаматтық белсенді осы екі тұлғаға әлі де адал — әлі де Фейсбуктегі парақшасында олардың жазбасын репост жасап, туған күнімен құттықтап жүр.
Осылайша 2016 жылдың жазында Қазақстанда тағы бір жас оппозиционер пайда болды. Алайда Акинфеевтің өзі елдегі саясаттан бейхабар еді, себебі Әблязовті де, Айдос Садықовты да, Динара Смаилованы да, оның киевтік Жанара Ахметін де қолдап жүрді.

Вадим Акинфеев Дулат Ағаділдің өліміне қатты уайымдады. Бұл уайымы кейінірек оның оппозициялық фантазиясында көрініс тапты. Мұны кейірінек айтармыз.

Жалпы алғанда, Акинфеевті аға-серіктестері азаматтық белсенділікке тартты. Балалар үйін, үйін, түрмені ғана көрген адам шытырман оқиғалар ортасында қалып қойды. Ештеңені түсінбегенімен қоймай, әлеуметтік желілерде жазбаларын боратты.

Мысалы мына жазбасында ол Козловпен бірге түрмедегі жағдайын, ондағы қинау туралы әңгімелеген. Мына жерде майонез шелегінен зәр ішуі туралы айтып, танылған «ар-ұят құрбаны» Айгүл Өтепова туралы айтады. Ал мына жерде украиналық билікке Жанара Ахметті экстрадицияламау туралы үндеуге қол қойып жатыр.

Сонымен қатар, Вадим Акинфеев азаматтық белсенділердің қиын өмірі туралы сұхбат берген. Оның сөзінше, ол мұны көптеген белсенді «ойдан шығарылған айыптаулар мен қасақана жасалған әрекеттен шабуылға ұшырап, қысымға ұшырап, қамауға алынып жатқанда» түсінген.

Шабуылға келсек. 2017 жылдың тамызында Вадим Акинфеевті белгісіз біреу Астананың көңіл көтеру мекемелерінің бірінде оңдырмай ұрып-соғып кеткен. Оның айтуынша, өткен-кеткен жұрт оған көмектеспеген.
«9:00-10:00 аралығында танысыммен отырғанбыз, дастархан басында сөйлескенбіз. Осы кезде белгісіз бір жігіт келіп, арандатуы өтпеген соң жетіп келіп, ұрып-соға бастады. Орнымнан тұрғым келген, бірақ соққыдан басым айналып, еденге құладым. Осыдан кейін ол тебе бастады, басымнан. Бетімді қолыммен жаптым!

Сосын менің танысым тұрып, оны сабырға шақырды, шабуылды танысыма «тиісе» бастап, залдың басқа бөлігіне алып кетті. Осы сәтте тұрып, дәлізге шықтым да, күзетті шақырдым. Осыны көріп, әлгі шабуылшы маған тап берді. Мен далаға атып шықтым, сол жақта қуып жетіп, мені тағы сабады», — деп әңгімелеген Акинфеев.
«9:00-10:00 аралығында танысыммен отырғанбыз, дастархан басында сөйлескенбіз. Осы кезде белгісіз бір жігіт келіп, арандатуы өтпеген соң жетіп келіп, ұрып-соға бастады. Орнымнан тұрғым келген, бірақ соққыдан басым айналып, еденге құладым. Осыдан кейін ол тебе бастады, басымнан. Бетімді қолыммен жаптым!

Сосын менің танысым тұрып, оны сабырға шақырды, шабуылды танысыма «тиісе» бастап, залдың басқа бөлігіне алып кетті. Осы сәтте тұрып, дәлізге шықтым да, күзетті шақырдым. Осыны көріп, әлгі шабуылшы маған тап берді. Мен далаға атып шықтым, сол жақта қуып жетіп, мені тағы сабады», — деп әңгімелеген Акинфеев.
Вадимның айтуынша, шабуылшы оны тонағысы келген. Алайда азаматтық белсендінің сөзінше, караоке-бар күзет қызметінің жұмысшылары жұмыс орнында болмаған. Оны өтіп бара жатқан полиция қызметкерлері құтқарған.
«Бұлай деп айтам деп ойламағанмын: абырой болғанда өтіп бара жатқан патрульдік полиция қызметкерлері тоқтап, шабуылшыны ұстап, жедел жәрдем шақырды, сондықтан алғыс айтамын. Қалалық №1 ауруханада басымдағы жарақатты тіктірген соң, полиция қызметкерлері Алматы аудандық ІІБ-ге алып кетті. Сосын шабуылшымен кездестім. Сол жерде де ол өзін дұрыс ұстамай, мені өлтіріп тастамағанына өкінетінін айтты!», — де песке алады Акинфеев.
«Бұлай деп айтам деп ойламағанмын: абырой болғанда өтіп бара жатқан патрульдік полиция қызметкерлері тоқтап, шабуылшыны ұстап, жедел жәрдем шақырды, сондықтан алғыс айтамын. Қалалық №1 ауруханада басымдағы жарақатты тіктірген соң, полиция қызметкерлері Алматы аудандық ІІБ-ге алып кетті. Сосын шабуылшымен кездестім. Сол жерде де ол өзін дұрыс ұстамай, мені өлтіріп тастамағанына өкінетінін айтты!», — де песке алады Акинфеев.
Нәтижесінде Вадим Акинфеевтің миы шайқалғаны, тісі сынғаны және тоналғаны белгілі болды.

Жәбірленуші күдікті жазадан құтылады деп қорқады.
«Үстелде менің жеке заттарым қалды, олардан екі телефоным мен бос әмияным қайтарылды. Кейбір құнды зат жоғалып кетті... Жағдайды бақылай отырып, маған көп нәрсе түсініксіз, неге маған ісімде қандай да бір қағаз көшірмелері берілмеді, мен мұның бәрін жасаған адамның деректерін де білмеймін. "Парагон" мекемесі мекемеден видео ұсынған жоқ», — деп түйіндеді ол.
«Үстелде менің жеке заттарым қалды, олардан екі телефоным мен бос әмияным қайтарылды. Кейбір құнды зат жоғалып кетті... Жағдайды бақылай отырып, маған көп нәрсе түсініксіз, неге маған ісімде қандай да бір қағаз көшірмелері берілмеді, мен мұның бәрін жасаған адамның деректерін де білмеймін. "Парагон" мекемесі мекемеден видео ұсынған жоқ», — деп түйіндеді ол.

Точка невозврата

Точка невозврата

Іс немен біткені белгісіз. Бірақ сол жылдың қарашасында Акинфеевтің өзі агрессор болып шыға келді. Оның сөзіне сенсек, зардап шегішунің өзі оны арандатқан. Оған Динара Смаилова не дегенін біз білмейміз, бірақ Акинфеевтің сөзінше, бәрі осылай болған.

Болашақ құрбанымен Вадим компанияда танысқан. Қыз кенеттен оған былапыт сөз айтып бастаған. Белсенді бәріне шыдап келіп, ақыр соңында стақанмен атып ұрған. Дәл тигізген — «арандатушының» басына тиген.
«Амал не, стақан еркімнен тыс бағытта ұшып, басына тигенін кейінірек басқа адамдардан білдім. Оған стақан дәл тигенін өзім көрмедім, куәгерлер де солай дейді. Кейінірек тергеу кезінде денсаулыққа орташа ауыр зиян келтірді деген қорытынды шығарды», — деп әңгімелеген сол істі Акинфеев.
«Амал не, стақан еркімнен тыс бағытта ұшып, басына тигенін кейінірек басқа адамдардан білдім. Оған стақан дәл тигенін өзім көрмедім, куәгерлер де солай дейді. Кейінірек тергеу кезінде денсаулыққа орташа ауыр зиян келтірді деген қорытынды шығарды», — деп әңгімелеген сол істі Акинфеев.
Келесі күні, белсендінің айтуынша, «ІІБ-ден мазалаған», еркінен тыс ұшқан стақан туралы емес, 10 мамырдағы митинг пен ҚДТ туралы сұрақтар қойылған. Осы кезде триллиер басталған:
«Кейінірек танысы менің үстімнен арыз жазғаны белгілі болды. Оның не қалағанын, не істегісі келгенін түсінбедім. Түрлі ақпарат келіп жатты, онымен "адамдар" ҚДТ туралы сөйлесті делінді, менің митингіге қатысуым туралы әңгіме болды делінді, соңыра қарай оның пайдакүнемдік мақсаттары да айтылды».
«Кейінірек танысы менің үстімнен арыз жазғаны белгілі болды. Оның не қалағанын, не істегісі келгенін түсінбедім. Түрлі ақпарат келіп жатты, онымен "адамдар" ҚДТ туралы сөйлесті делінді, менің митингіге қатысуым туралы әңгіме болды делінді, соңыра қарай оның пайдакүнемдік мақсаттары да айтылды».
Акинфеев құрбаны оның үстінен неге арыз жазғанын шын түсінбеген, сол күйі былапыт сөз айттың деп оның үстінен қарсы арыз түсірген. Ақырында татуласып тынған.

Бірақ жағдай өршіп бара жатты. Азаматтық белсендінің өмірі қиын болып кетті. Қолынан еркінен тыс стақан атылатын оны кейінірек ҰҚК қызметкерлері аңди бастаған-мыс.

2021 жылы 3 сәуірге қараған түні Акинфеевтің басынан сұмдық детектив оқиға өтті. Фейсбуктегі тікелей эфирінде айтқан сөзіне сенсек, бастапқыда ол қонақта болған, сосын танысымен көңіл көтеру мекемелерінің бірінде демалып, ал одан соң «бір шаруалармен» «бір үйге» барған. Сол жаққа осындай шаруасымен тағы біреулер келіп, күмәнді көлікті көріп қалып, оны Вадимге айтып берген.

Вадим бірден олар ҰҚК қызметкерлері екенін түсініп қойған. Басқа-басқа емес, Дулат Ағаділге келген қызметкерлердің өзі-мыс. Сол қызметкерлер Вадимге шабуылдап, бірақ ол тікелей эфирге қосылып үлгеріп, осынысымен жауыздарды үркітіп жіберген. Сосын жылап, мұрнын сүртіп, таңғы алтыда желідегі оқырмандарына қуғындауға түскенін айтып берген. Қысқаша мәлімет бере кетейік:
Анықтама: Мефедронның синтетикалық заты Африкада өсетін кат бұтасынан сығу арқылы алынады. Содан шығатыны — жүйке жүйесін ынталандыратын тұз. Бұл қауіпті психотроптық препарат эйфорияны тудырады, белсенділікті арттырады (азаматтық белсенділік те болуы мүмкін), кокаинге ұқсайды, бірақ ол әлдеқайда арзан және бірнеше есе күшті. Оны түнгі клубтарға келушілер, жастар кештерін ұнататындар және көңілді компаниялар қолданады.

Мефедронның бір дозасын қабылдау ринит пен синуситтің ауыр түрлерінің дамуына себеп болуы мүмкін. Есірткіні қабылдағаннан кейін тәуелді адамдарда психикалық деңгейде проблемалар жиі кездеседі. Мазасыздық, галлюцинация, қорқыныш және паранойя басталады. Барлық психиатриялық аурухана мефедрон және спайс наркоманиямен ауырады, олардың көпшілігінде ми қыртысының күйіп қалуы кездеседі және олардың көпшілігі қалпына келмейді. Көбінесе дәрігерлер бұл құбылысты «точка невозврата» деп атайды (адам иллюзиялық әлемге кетеді және одан оралмайды).
Вадим Акинфеев