Марғұлан Боранбай

Жалпы мәлімет

Жалпы мәлімет

Боранбаев Марғұлан Сәтбайұлы 1972 жылдың 12 қазанында Қарағандыда туған. Ұлы мен қызы бар.

Өзін қоғам белсендісі, ұлтшыл-патриот деп таныстырады (ультраоңшыл).

1994 жылы ол кісі өлтіру, тонау, атыс қаруын алып жүру және сақтау үшін 15 жылға бас бостандығынан айырылған. Үкім мәтіні әлі күнге жасырын қалып отыр, бірақ қолда бар ақпаратқа сәйкес, қылмыстарды топ болып жасаған. Қылмыскерлер жүргізушіден көлігін тартып алып, оны өлтіріп, қылмысты жасыру үшін мәйітті өртеп жіберген. Марғұлан Боранбай туберкулез колониясынан 10 жылдан кейін мерзімінен бұрын шартты түрде босатылды. Сұхбаттарының бірінде ол жасаған қылмысын «төбелес» және «абайсызда болған өлім» деп еске алды.

«Контейнерлік тасымалдау» ЖШС директоры, директорлар кеңесінің мүшесі болды (2018 жылдың мамыр айынан бастап қызметі тоқтатылған деп танылды), компания көлік-экспедициялық қызметтер көрсетті, 2010 жылы тіркелген, сол сәттен бастап 2016 жылға дейін 4,2 млн тг төленіп, артынша қызметі тоқтатылған. Компанияның екі атқару өндірісі бойынша 4 млн теңге сомасында берешегі бар. ЖШС-дағы қызметі барысында ол 2015 жылы БАҚ-та теміржол тасымалы бойынша сарапшы ретінде, әлеуметтік желілерде, негізінен жазбалары Twitter-де жарияланып тұрды.

Жеңілмейтін тақырып

Жеңілмейтін тақырып

2017 жылдың ақпан айында ол Ресейге қарсы карикатуралары бар посттарының арқасында танымал бола бастады, дүниетанымы мен сыни материалдарды жазу қабілеті 2017 жылдың қазан айында танымалдықтың шыңына шығарды.

2017 жылдың қараша айының соңында Talap кездесуіне шақырылды. Мұнда ол абайсызда кісі өлтіргені үшін соттылығы туралы, сондай-ақ негізгі қызметі — IT-маман Искандермен бірге жүргізген боттар фабрикасы туралы болғанын айтып берді. Ол ақпараттық кеңістікті ресейлік шабуылдардан қорғау үшін Facebook-те боттар фабрикасы тұжырымдамасын ұсынды.2018 жылғы ақпанда ашаршылық, қазақстандық патриотизм, КСРО агрессиясы және ЕАЭО-дан шығу тақырыбында материалдарын белсенді түрде жариялай бастады. Сұхбаттардың бірінде ол Ғалым Байтұқ басқаратын «Республика. Өңір. Даму» қорымен ашаршылық тақырыбы бойынша әріптестікте екенін айтты.

2018 жылдың 31 мамырында Bnews.kz сайтында «У каждой казахской семьи есть история, связанная с голодом» (5823 қаралым) деген тақырыппен сұхбаты жарияланды. Осыдан кейін сепаратизмге қарсы күрес деген желеумен Боранбайдың Ресейге, КСРО-ға және Георгий жолақтарына жанашыр болған ҚР азаматтарын көпшілік алдында қорлау бойынша белсенді жұмысы басталды. Бұл әрекеті Facebook арқылы онлайн-режимде де, сондай-ақ видеотрансляциялармен және құрбандарға сапарлары оффлайн режимінде де жүргізілді. Қазақстандық Ұлттық патриоттар қоғамымен белсенді қарым-қатынаста болды, Jas Qazaqstan жақтастарын қолдады.

Боранбай жүргізген ақпараттық шабуылдың негізгі тактикасы — Қазақстанға қарсы немесе шовинистік мәлімдемелердің принтскриндерін жасап алып, содан кейін мәлімдеменің авторын қудалау, кей жағдайларда ойдан шығарылған принтскриндер пайдаланылғанын айта кету керек. Пікірлерде шын адамдар да, бот-аккаунттар да, «ұлттық патриоттар» да, «ватниктер» де жүреді, содан кейін пікіршілер орыс тілділерді қырып-жоюға немесе қазіргі билікті сынға алуға шақыратын дискурс ұйымдастырады.

90-жылдардың ізін жалғап

90-жылдардың ізін жалғап

Боранбай жақтастар тобымен бірге өз қарсыластарының дербес деректерін, олардың мекенжайлары мен жұмыс орындарын тауып, арнайы барып, «маңызды әңгімелер» жүргізген бірнеше жағдай белгілі.

Мәселен, Алматы тұрғыны Қайрат Байгереев (қазіргі уақытта Грузияда тұрады) соққыға жығылды, оны ұрып-соғу сәті түсірілген видеоны Боранбай өзінің парақшасында жариялады. Болған оқиғадан кейін Байгереев ауруханаға түсті.

Боранбай Әлжан Ысмағұловты да «сөйлесуге» шақырған. Бірақ Боранбайдың айтуынша, ол пәтерден «шыққысы келмеген».

Алматылық Юлия Дорошенко да мұндай «әңгіме» құрбаны болуы мүмкін еді, оның жұмыс орны Боранбайдың парақшасында жарияланған.

Марғұлан Боранбай Алматыдағы қоғамдық тамақтану орындарының біріне келіп, сонда жұмыс істейтін шансон орындаушысы Алямен «сөйлесуге» әрекет жасаған. Алайда бұл әрекеті сәтсіз болды. Аляның Facebook-тегі достары Боранбай мекеме есігінен масқараланып шыққанын жазды. Боранбайдың өзі бұл фактіні әлеуметтік желілерде жарияламауды жөн көрді.

2017 жылғы 17 желтоқсанда Марғұлан Боранбай Facebook-парақшасында желіде арандатумен кәсіби түрде айналысатын украиналықтардың әдістемесін жеке жазбамен жариялап, оларды «әріптестер» деп атады. Жарияланымда егер түрлі ұлт пен көзқарастағы адамдар бір-біріне жеткілікті түрде радикал болмаса, белгілі бір ұлт адамдарының жалған аккаунттарын жасап, басқа ұлт адамдарын осы басқа аттармен қорлау керегі жазылған. Оның айтуынша, ол осы әдістемеге аса риза болған. Боранбай бастаған адамдар тобы бұл әдісті үнемі қолданады, осылайша ұлтаралық араздықты қоздырады деуге болады.

Қарағандыда 2019 жылдың 1 қаңтарында атышулы кісі өлтіру оқиғасынан кейін Боранбайдың жақтасы Мейрам Қанапиянов ҚР қалаларындағы армян мейрамханалары мен өзге де мекемелерінің тізімі жарияланды. Ол қолданушыларынан тұратын қалаларындағы мекемелерді бұл тізімге қосуды өтінді. Бұл бастамасы «тәртіпсіздікке шақыру» ретінде қабылданып, ақырында солай болып шықты.

Бір топ адам «Оң. Правые» тіркелмеген партиясын құрды. Ашық интернет бетіндегі суреттерге, видеоларға және өтініштерге қарағанда топтың атауы, бағдарламасы, туы және символдары бар, видеоүндеу жазатын студиясы бары да анықталды. Өңірлерде филиалдарын құруды жоспарлаған немесе құрып қойған, халықтан ақша жинауды ұйымдастырып, кездесулерді жиі ұйымдастырып отырады. Германияның нацистік партиясы символдарын көп қолданып, жазалаушы фашистерді мақтауынан бұл партия ультраоңшыл ғана емес, сонымен қатар неонационализмді насихаттайтынын айтуға болады.

2018 жылдың желтоқсан айында «Время» газетінде Марғұлан Боранбай мен қызылордалық блогер Еркін Сәрсенбаевтың арасында «жекпе-жек» болмай қалғаны туралы мақала шықты. Бәрі де Боранбайдың Алматыдағы 28 гвардияшыл-панфиловшылар атындағы саябағының атауын өзгерту ұсынысынан басталған.

Содан кейін Сәрсенбаев өз парақшасында былай деп жазды:
«Белгілі қайраткер Марғұлан Боранбаймен арамызда 28 панфиловшылар атындағы саябаққа қатысты келіспеушіліктер туындады. Сондықтан ол біздің дау-дамайды еркектік адал жолмен шешуге шешім жасады. Жексенбі күні Қызылордаға келіп, маған "көрсетуге" уәде берді. Мен келістім. Адал күрес болады деп үміттенемін!»
«Белгілі қайраткер Марғұлан Боранбаймен арамызда 28 панфиловшылар атындағы саябаққа қатысты келіспеушіліктер туындады. Сондықтан ол біздің дау-дамайды еркектік адал жолмен шешуге шешім жасады. Жексенбі күні Қызылордаға келіп, маған "көрсетуге" уәде берді. Мен келістім. Адал күрес болады деп үміттенемін!»
Боранбай Қызылордаға келді, бірақ «жекпе-жек» болмады. Біз жоспарлаған «күрес» орнында әкімдік пен полиция өкілдері болды. Оқиға қызылордалық кафелердің бірінде тараптардың әңгімелесуімен аяқталды.
«Менің қарсыласым, әдеттегідей, менің қазақ екенімді, демек, қазақ ұлтшылдарына қолдау көрсетуім керегін айтумен болды. Мен оған «маған бұл идеология ұнамайды» деп тікесін айттым. Бұл ұлтшылдық емес, бірақ олар ұлтшылдық деп санайды. Мен мұны НАЦИЗМ деп санаймын. Содан кейін ол мені полицияны сен әкелдің деп айыптады. Міне, мұнысы дұрыс: полиция мен пост жазғандықтан келді. Төбелес туралы бәрі білді. Мұнда кім не ойлағысы келсе соны ойласын», — деді Сәрсенбаев.
«Менің қарсыласым, әдеттегідей, менің қазақ екенімді, демек, қазақ ұлтшылдарына қолдау көрсетуім керегін айтумен болды. Мен оған «маған бұл идеология ұнамайды» деп тікесін айттым. Бұл ұлтшылдық емес, бірақ олар ұлтшылдық деп санайды. Мен мұны НАЦИЗМ деп санаймын. Содан кейін ол мені полицияны сен әкелдің деп айыптады. Міне, мұнысы дұрыс: полиция мен пост жазғандықтан келді. Төбелес туралы бәрі білді. Мұнда кім не ойлағысы келсе соны ойласын», — деді Сәрсенбаев.
Соңы қылмыстық іске әкеп соққан ең атышулы қақтығыс «Мейірім» ерікті қоғамы» қорының заңгері Юрий Юринмен байланысты.

2018 жылдың 18 желтоқсанында Марғұлан Боранбайдың аккаунтында тоғыз жыл бұрын жаңалықтар сайттарының бірінде қалдырылған пікірдің скриншоты пайда болды. «Гость_Lyuc» лақапатымен жазылған пікір авторы 1986 жылғы желтоқсан оқиғаларына қатысқанын және алаңдағы митингіге «лайықты тойтарыс бергенін» жазды. Пайдаланушылар екіұшты пікірдің авторы Юрий Юрин деген қорытындыға келді.

19 желтоқсанда белсенділер тобы Қордың кеңсесіне келіп, түсінік талап етті. Барлық әрекеті камераға түсіріліп, Facebook-те тікелей эфирде көрсетілді.

Қор қызметкері Юрий Юрин 1986 жылғы желтоқсан оқиғаларына қатыспағанын мәлімдеп, жауап қатты. Қор басшысы Аружан Саин бұл оқиғаларға түсініктеме берді:
«Дұрыс па, бұрыс па, анықталсын. Түптеп келгенде, мен де, қор қызметкерлері де 1986 жылғы оқиғаларға жауап бере алмаймыз, мұндай істерді тергей алмаймыз, тергейтін жағдайымыз да жоқ. Сонымен бірге, біз бұл адамның ең қиын өмірлік жағдайларға тап болған адамдарға, әртүрлі проблемасы бар ондаған баланың құқықтарын қорғаған зор көмегін естен шығармауымыз керек».
«Дұрыс па, бұрыс па, анықталсын. Түптеп келгенде, мен де, қор қызметкерлері де 1986 жылғы оқиғаларға жауап бере алмаймыз, мұндай істерді тергей алмаймыз, тергейтін жағдайымыз да жоқ. Сонымен бірге, біз бұл адамның ең қиын өмірлік жағдайларға тап болған адамдарға, әртүрлі проблемасы бар ондаған баланың құқықтарын қорғаған зор көмегін естен шығармауымыз керек».
Саин «Юрий Владимировичке қатысы жоқ қор ісі бойынша жала жабу, іскерлік абыройды қорғау және өзге де мәселе бойынша арыз түсіретінін» мәлімдеді.
«Шабуыл Қорды арамдықпен байланыстырып айыптауға, Қор қызметкерлерінің жеке басы мен ұлтына, басшы ретіндегі менің атыма, отбасыма жала жабуға және әр түрлі мағынадағы радикал үндеулерге, әлеуметтік және ұлттық алауыздыққа, үкімсіз жазалауға, қырғынға және Юрий Владимирович пен маған қарсы ашық үркітіп-қорқытуға өтіп кетті», — деді Аружан Саин.
«Шабуыл Қорды арамдықпен байланыстырып айыптауға, Қор қызметкерлерінің жеке басы мен ұлтына, басшы ретіндегі менің атыма, отбасыма жала жабуға және әр түрлі мағынадағы радикал үндеулерге, әлеуметтік және ұлттық алауыздыққа, үкімсіз жазалауға, қырғынға және Юрий Владимирович пен маған қарсы ашық үркітіп-қорқытуға өтіп кетті», — деді Аружан Саин.
Содан кейін Юриннің өзі Facebook-те тікелей эфирде былай деді:
«Мынаны мәлімдеймін: менің атымнан жазылған пікір – жалған, ал таратылатын сурет – жала. Алматыда 1986 жылғы желтоқсан оқиғаларына қатыспадым, ал 1986 жылғы 5-20 желтоқсан аралығында оқиға орнынан бір жарым мың шақырым жерде ОМедБ-да емделдім. Шекара әскерінде қызмет еттім. Әзірше тергеу мен сот датталған пікір маған тиесілі екенін анықтаған жоқ. Осы тақырыптағы кез келген түсінік – бос қиял мен өсек.

Мен бұл пікірлер менің беделімді түсіріп қана қоймай, қоғамды қоздырып, әлеуметтік шиеленіс деңгейін көтеру үшін маған белгісіз адамдардың қолымен жасалып жатыр деп мәлімдеймін. Өз тарапымнан мемлекеттік органдардың талабы бойынша кез келген сәтте өзімнің екі ноутбугімді – үй және жұмыс ноутбугін, құпиясөздерді, электрондық пошталарымды, аккаунттар мен әлеуметтік желілерден құпиясөздерімді ұсынуға дайын екенімді мәлімдеймін».
«Мынаны мәлімдеймін: менің атымнан жазылған пікір – жалған, ал таратылатын сурет – жала. Алматыда 1986 жылғы желтоқсан оқиғаларына қатыспадым, ал 1986 жылғы 5-20 желтоқсан аралығында оқиға орнынан бір жарым мың шақырым жерде ОМедБ-да емделдім. Шекара әскерінде қызмет еттім. Әзірше тергеу мен сот датталған пікір маған тиесілі екенін анықтаған жоқ. Осы тақырыптағы кез келген түсінік – бос қиял мен өсек.

Мен бұл пікірлер менің беделімді түсіріп қана қоймай, қоғамды қоздырып, әлеуметтік шиеленіс деңгейін көтеру үшін маған белгісіз адамдардың қолымен жасалып жатыр деп мәлімдеймін. Өз тарапымнан мемлекеттік органдардың талабы бойынша кез келген сәтте өзімнің екі ноутбугімді – үй және жұмыс ноутбугін, құпиясөздерді, электрондық пошталарымды, аккаунттар мен әлеуметтік желілерден құпиясөздерімді ұсынуға дайын екенімді мәлімдеймін».

Сең қозғалды

Сең қозғалды

2020 жылдың қазан айында полиция Марғұлан Боранбайды араздықты қоздырды және билікті басып алуға шақырды деген күдікпен ұстағаны белгілі болды.
«Ол ҚР ҚК-нің "Әлеуметтік, ұлттық, рулық, нәсілдік, тектік-топтық немесе діни алауыздықты қоздыру", "Билікті басып алуды немесе ұстап тұруды насихаттау немесе оған жария түрде шақыру, сол сияқты билікті басып алу немесе ұстап тұру не ҚР конституциялық құрылысын күштеп өзгерту" баптарында көзделген қылмыстық құқықбұзушылықтарды жасау ісінде күдікті деп танылды. Ол уақытша ұстау изоляторына қамалды», — деп хабарлады Алматы полиция департаментінің баспасөз қызметі.
«Ол ҚР ҚК-нің "Әлеуметтік, ұлттық, рулық, нәсілдік, тектік-топтық немесе діни алауыздықты қоздыру", "Билікті басып алуды немесе ұстап тұруды насихаттау немесе оған жария түрде шақыру, сол сияқты билікті басып алу немесе ұстап тұру не ҚР конституциялық құрылысын күштеп өзгерту" баптарында көзделген қылмыстық құқықбұзушылықтарды жасау ісінде күдікті деп танылды. Ол уақытша ұстау изоляторына қамалды», — деп хабарлады Алматы полиция департаментінің баспасөз қызметі.
Адвокат Әнуар Байдар Facebook-те Марғұлан Боранбайға қатысты қылмыстық іс тапсырыстық сипатта екенін мәлімдеді.
«Менің клиентімді қамауға алуға себеп болу үшін жасанды түрде 179-бап бойынша айып тағылды деп санаймын. Бұл заңның өрескел бұзылуынан да асқан сұмдық. Көрінеу жалған қорытынды берген сарапшыны және көрінеу заңсыз жауапқа тартқаны үшін тергеушіні қылмыстық жауапкершілікке тартуды талап етемін. Тергеу органдарының 2019 жылдың көктемінде қозғалып, тоқтатылған істі бүгін қайта бастауы тапсырыс сипаты барын білдіреді», — деп жазды ол.
«Менің клиентімді қамауға алуға себеп болу үшін жасанды түрде 179-бап бойынша айып тағылды деп санаймын. Бұл заңның өрескел бұзылуынан да асқан сұмдық. Көрінеу жалған қорытынды берген сарапшыны және көрінеу заңсыз жауапқа тартқаны үшін тергеушіні қылмыстық жауапкершілікке тартуды талап етемін. Тергеу органдарының 2019 жылдың көктемінде қозғалып, тоқтатылған істі бүгін қайта бастауы тапсырыс сипаты барын білдіреді», — деп жазды ол.
Көп ұзамай сот Боранбайға қатысты үйқамақ бұлтартпау шарасын таңдады.

Әлеуметтік желілерде адвокат Әнуар Байдардың белсенділігін атап өткен жөн. Көбіне ол жарияланымдарында заң терминологиясына қатысы жоқ тұжырымдарды қолданады. Мысалы, «Алматы қаласы полиция департаментінде қазақфоб шовинистер жүр» деп жазады. Немесе Боранбайға тағылып отырған айыпты соғыс уақытының жағдайына теңейді:
«Марғұланның жазбасында әңгіме Қазақстанның бейбіт тұрғындарына күш қолдану туралы емес, оның жаулары – сепаратистер туралы. Украина қорғаныс күштерінің Донецк халық республикасы мен Луганск халық республикасы бандиттеріне қарсы ісі сияқты жағдай. Марғұланның тарапынан айтылған күш көрсету туралы айтқаны – қылмыс құрамы емес. Ал соғыс жағдайында тіпті құпталады. Отанға опасыздық жасағандар заң бойынша ең қатал жазаға тартылуы керек».
«Марғұланның жазбасында әңгіме Қазақстанның бейбіт тұрғындарына күш қолдану туралы емес, оның жаулары – сепаратистер туралы. Украина қорғаныс күштерінің Донецк халық республикасы мен Луганск халық республикасы бандиттеріне қарсы ісі сияқты жағдай. Марғұланның тарапынан айтылған күш көрсету туралы айтқаны – қылмыс құрамы емес. Ал соғыс жағдайында тіпті құпталады. Отанға опасыздық жасағандар заң бойынша ең қатал жазаға тартылуы керек».
Адвокаттың айтуынша, 2021 жылдың 28 қаңтарында Марғұлан Боранбайды Алматы тергеу соты тұтқындаған.

2021 жылдың 16 ақпанында Марғұлан Боранбайды қолдау тобы былай деп хабар таратты:
«Марғұлан Боранбайды қолдау митингісін өткізу және қылмыстық қудалауды тоқтату туралы хабарлама жіберілді. Алматыдағы Шоқан Уалиханов алаңында 28 ақпанда сағат 12.00-де».
«Марғұлан Боранбайды қолдау митингісін өткізу және қылмыстық қудалауды тоқтату туралы хабарлама жіберілді. Алматыдағы Шоқан Уалиханов алаңында 28 ақпанда сағат 12.00-де».
Боранбайды қолдау тобының белсенді мүшесі Эльмар Хусаинов Facebook-парақшасында Юрий Юрин мен Аружан Саинға қарсы шабуылдарды жалғастырып жатыр.

Боранбайды Украинадағы Ермек Нарымбай да қолдайды, ол 2021 жылдың 10 ақпанында өз парақшасында Боранбай ісі бойынша сараптама мен мына мазмұндағы жазбасын жариялады:
«Марғұлан Боранбайға қарсы біртүрлі дәлелдері бар ҚР ІІМ тапсырысымен жасалған сараптама. Қазіргі премьер-министр Р. Т. Ердоғанмен қоса боз қасқырларды қазақ сараптамасы фашистердің қатарына қосты».
«Марғұлан Боранбайға қарсы біртүрлі дәлелдері бар ҚР ІІМ тапсырысымен жасалған сараптама. Қазіргі премьер-министр Р. Т. Ердоғанмен қоса боз қасқырларды қазақ сараптамасы фашистердің қатарына қосты».
Анықтама: «Боз қасқырлар» (түр. Bozkurtlar немесе түр. Bozkurtçular, ресми атауы түр. Ülkücülük – Идеалистер) — оңшыл ұлтшылдардан құралған түрік жастар ұйымы. Ол 1960-жылдардың аяғында полковник Алпарслан Түркештің бастамасымен Ұлтшыл қозғалыс партиясының (MHP) қамқорлығымен құрылды, оған кейде теңестіріледі. Басқа нұсқаларға сәйкес, ол 1948 жылдан бері бар. Бұл MHP-нің ең радикал қанаты, пантюркизм мен неофашизм идеологиясын ұстанады.

1970-жылдардағы саяси зорлық-зомбылыққа белсене қатысты, Гладионың халықаралық анти-коммунистік жүйесі аясында жұмыс істеді. Ұйымның содырлары бірқатар кісі өлтіру мен террористік актіге, соның ішінде Рим Папасы Иоанн Павел II-ге қастандық жасады деп айыпталды.
Сараптамада Боранбайдың айтқан сөздеріне талдау жасалған. Сондай-ақ, онда былай делінген:
«№2 нысанның 219, 223-беттерінде азиялық ұлт өкілдері тобы отыр, олардың әрқайсы оң қолымен шынашақ пен сұқ саусақ жоғары бағытталған, ал ортаң терек, шылдыр шүмек және бас бармақ түйілген фотосуреттері орналасқан. Бұл жағдайда семиотикалық тану әдісі саусақтардың конфигурациясын "Боз қасқырлар" ұйымына немесе идеологияның аталған ұйыммен сәйкестігінің белгісі ретінде байланыстыруға мүмкіндік береді».
«№2 нысанның 219, 223-беттерінде азиялық ұлт өкілдері тобы отыр, олардың әрқайсы оң қолымен шынашақ пен сұқ саусақ жоғары бағытталған, ал ортаң терек, шылдыр шүмек және бас бармақ түйілген фотосуреттері орналасқан. Бұл жағдайда семиотикалық тану әдісі саусақтардың конфигурациясын "Боз қасқырлар" ұйымына немесе идеологияның аталған ұйыммен сәйкестігінің белгісі ретінде байланыстыруға мүмкіндік береді».
Сарапшылар талдаған фотода бейнеленгендердің бірі — Данат Намазбай. Қолда бар ақпарат бойынша, қазіргі уақытта оны құқық қорғау органдары ұстаған. Сонымен қатар, ұзақ уақыт бойы әлеуметтік желілерде ұлтшылдық сипаттағы посттар жазып, «ватниктерді» жоюға шақырған Мейрам Қанапиянов (ҚР СІМ-нің бұрынғы қызметкері) та ұсталған.

Марғұлан Боранбайды босатуды партияның бұрынғы мүшесі Серікжан Мәмбеталин талап етіп жатыр. Саясаттанушы Ислам Кураев та болып жатқан жағдайға өз бағасын беріп, былай деп мәлімдеді:
«Бүгін біз егемен мемлекет бола отырып, көрші ел адамдары бізді ұлттық сана мен бірегейліктен айырғысы келетін, қарсы күреске адал адамдар арасында репрессия ұйымдастыратын проблемаға тап болдық!»
«Бүгін біз егемен мемлекет бола отырып, көрші ел адамдары бізді ұлттық сана мен бірегейліктен айырғысы келетін, қарсы күреске адал адамдар арасында репрессия ұйымдастыратын проблемаға тап болдық!»
Марғұлан Боранбай