Мұхтар Жәкішев

Жалпы мәлімет

Жалпы мәлімет

Жәкішев Мұхтар Еркінұлы 1963 жылдың 28 маусымында Алматыда дүниеге келген.

Отбасы: Әйелі — Жәкішева Жәмила Райханқызы. Балалары — Айгерім (1989 ж. т.), Айсұлу (1997 ж. т.), Алтынай (1999 ж. т.), Айдай (1999 ж. т.), Айтөре (1994 ж. т.).

Мәскеу инженерлік-физикалық институтын «Инженер-физик» мамандығы бойынша тәмамдаған. Осы оқу орнында аспирантурада оқыған. Заң ғылымдарының кандидаты.

Еңбек өтілі:
  • 1986-1987 — ҚазМУ тәлімгер-оқытушысы.
  • 1989-1992 — Мәскеу қалалық атқару комитеті ІІМБ сарапшысы.
  • 1992-1996 — «Butya» фирмасының коммерциялық директоры, «Butya» ААҚ қаржы директоры, «Butya-Impex» ЖШС бас директоры, «Butya-Казахстан» АҚ президенті.
  • 1995 — Қарағанды металлургия комбинатындағы «Фест-Альп-Қазақстан» БК өкілетті өкілі.
  • 1996-1997 — «Заңғар» АҚ президенті.
  • 1997 — «Қант орталығы» холдингінің президенті.
  • 1997-1998 — «Алаутрансгаз» АҚ бас директоры, президенті.
  • 1998 жылғы қыркүйектен 2001 жылғы қазанға дейін — «Қазатомөнеркәсіп «ҰАК» ЖАҚ президенті.
  • 2001 жылғы қазаннан 2002 жылғы ақпанға дейін — ҚР энергетика және минералдық ресурстар вице-министрі.
  • 2002-2009 — «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясы» АҚ президенті.
Сондай-ақ, «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» ЖАҚ Директорлар кеңесінің төрағасы (11.2001-09.2002) және «Үлбі металлургия зауыты» АҚ Директорлар кеңесінің төрағасы қызметтерін атқарды.

Тиын-тебенге сатып жіберген

Тиын-тебенге сатып жіберген

Мұхтар Жәкішев саяси тұтқын деп те, Мұхтар Әблязов махинациясының құрбаны деп те айтылады. Бірақ Жәкішев экс-банкир жасаған схемалардың біріндегі басты фигура болғанын көбі түсіне бермейді.
«Қазатомөнеркәсіп» бұрынғы басшысының коммерциялық аңғалдығы деуге де келмейді, себебі ол Әблязовтің махинацияларына қатысқанға дейін кәсіпкерлік іспен айналысып көрген. Жәкішев Мұхтар Қабылұлының әрекетін түсінбеді деуге келмейді.

Қос Мұхтар мәскеулік ЖОО-да танысқан. Тіпті жатақхананың бір бөлмесінде тұрген дейді. Қалай болғанда да Жәкішев пен Әблязов бір уақытта институтты тәмамлап, Қазақстанға оралған.
«Қазатомөнеркәсіп» бұрынғы басшысының коммерциялық аңғалдығы деуге де келмейді, себебі ол Әблязовтің махинацияларына қатысқанға дейін кәсіпкерлік іспен айналысып көрген. Жәкішев Мұхтар Қабылұлының әрекетін түсінбеді деуге келмейді.

Қос Мұхтар мәскеулік ЖОО-да танысқан. Тіпті жатақхананың бір бөлмесінде тұрген дейді. Қалай болғанда да Жәкішев пен Әблязов бір уақытта институтты тәмамлап, Қазақстанға оралған.

Оның үстіне Жәкішевтің өнертапқыш ғалым болу мен кәсіпкерлік арасында таңдауы болған. Екінші нұсқаны таңдаған Мұхтар Еркінұлы ұтылмады: ісін «Butya» фирмасының қаржы директоры қызметінен бастап, алты жылдан кейін «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» ЖАҚ Директорлар кеңесінің төрағасы қызметіне келді.

Кейін ҚР энергетика және минералдық ресурстар вице-министрі қызметінде болып, сосын «Қазатомөнеркәсіпке» оралған. Жәкішевтің осы оралғанынан кейін «сала дамып», ұлттық компания басшысы өзі байып шыға келді.

2009 жылдың сәуірінде экс-депутат Татьяна Квятовская «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясының басшысы Мұхтар Жәкішевті және сол уақытта «БТА Банкі» АҚ директорлар кеңесінің экс-төрағасы Мұхтар Әблязовті Қазақстанның ірі уран кеніштерін тиын-тебенге сатып жіберді деп айыптады.

Бұл туралы ол баспасөз мәслихатында ҚР Бас прокуроры Рашид Түсіпбековке, ҚР ҰҚК төрағасы Амангелді Шабдарбаевқа және Парламент депутаттарына ресми үндеу оқыды.
«2007 жылы мен "Қазатомөнеркәсіптің" басшысы М. Жәкішев қазақстандық уран шикізатын сатудан түскен ақша үшін бірқатар заңбұзушылықтар кезінде (яғни операция схемасы заңды бұзған) белгісіз және күмәнді тұлғаларға еліміздегі ең ірі уран кеніштері мен кен орындарын иеленуге көмектескені туралы мәселені көтердім. Осылайша, бұл кен орындары мемлекет бақылауынан шығарылды.

Нәтижесінде Қазақстан бүгінде еліміздегі барлық уран кен орындары үлесінің тек 23%-ын бақылайды. Біз ең ірі және ең тиімді кен орындары туралы айтып отырмыз», — деді Квятковская.
«2007 жылы мен "Қазатомөнеркәсіптің" басшысы М. Жәкішев қазақстандық уран шикізатын сатудан түскен ақша үшін бірқатар заңбұзушылықтар кезінде (яғни операция схемасы заңды бұзған) белгісіз және күмәнді тұлғаларға еліміздегі ең ірі уран кеніштері мен кен орындарын иеленуге көмектескені туралы мәселені көтердім. Осылайша, бұл кен орындары мемлекет бақылауынан шығарылды.

Нәтижесінде Қазақстан бүгінде еліміздегі барлық уран кен орындары үлесінің тек 23%-ын бақылайды. Біз ең ірі және ең тиімді кен орындары туралы айтып отырмыз», — деді Квятковская.
Экс-депутат егжей-тегжейлі тергеу жүргізуді талап етті, өйткені «Жәкішев Сингапурдан келген белгісіз Чарышкинге мемлекет мүддесіне қайшы, қазынаға ақша салмай-ақ, бай кен орындарын иеленуге мүмкіндік берді».
«Мықты және ықпалды біреу Жәкішевті қорғап отыр. Менің құжаттарым Президентке дейін жеткен жоқ. Мен оны қабылдауды сұрадым, бірақ ол қабылданбады», — деді Татьяна Квятковская.
«Мықты және ықпалды біреу Жәкішевті қорғап отыр. Менің құжаттарым Президентке дейін жеткен жоқ. Мен оны қабылдауды сұрадым, бірақ ол қабылданбады», — деді Татьяна Квятковская.
Оның айтуынша, елдің уран саласы «уран саласын дамытудың бекітілген мемлекеттік бағдарламасына қарамастан, осы саланың стратегиялық мәніне қарамастан» іс жүзінде мемлекеттің бақылауынан шығарылған.

Алайда, «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК қоғаммен байланыс департаментінің директоры Сергей Насыров осыдан бір жарым жыл бұрын Татьяна Квятковская баспасөз конференциясында айтқанының бәрін айтқанын хабарлады.
«Содан кейін ол біреудің тапсырысын орындай отырып, осы айыптарды тағы қайталап отыр», — деді Насыров.
«Содан кейін ол біреудің тапсырысын орындай отырып, осы айыптарды тағы қайталап отыр», — деді Насыров.
Оның мәліметінше, Бас прокуратура, ҰҚК және Қаржы министрлігі Компанияның қызметіне мұқият тексеріс жүргізген.
«Ол кезде ешқандай бұзушылық анықталған жоқ. Бүгін Т. Квятковскаяның айыптауларында жаңа ештеңе айтылған жоқ», — деп атап өтті «Қазатомөнеркәсіп» өкілі.
«Ол кезде ешқандай бұзушылық анықталған жоқ. Бүгін Т. Квятковскаяның айыптауларында жаңа ештеңе айтылған жоқ», — деп атап өтті «Қазатомөнеркәсіп» өкілі.
2009 жылғы 21 мамырда «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ акцияларының 100% басқаруында болған «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат Қоры Басқармасының шешімімен Мұхтар Жәкішев ҚР Бас прокуратурасының ұсынысы бойынша «Қазатомөнеркәсіп» Ұлттық атом компаниясы» АҚ басқарма төрағасы қызметінен босатылды.

ҚР Үкіметімен келісім бойынша бұрын Индустрия және сауда министрлігін басқарған Владимир Сергеевич Школьник «Қазатомөнеркәсіп» АҚ басқарма төрағасы болып тағайындалды.

24 мамырда Мұхтар Жәкішевті Ұлттық қауіпсіздік комитетінің қызметкерлері ұстады. Сондай-ақ, «Қазатомөнеркәсіптің» тағы бес қызметкері ұсталды. Олардың арасында ұлттық атом компаниясының үш вице-президенті: Дмитрий Парфенов, Асқар Қасабеков және Малхаз Цоцория бар.

Сол баяғы Әблязов, сол баяғы офшорлар

Сол баяғы Әблязов, сол баяғы офшорлар

2010 жылғы 12 наурызда Астана соты Мұхтар Жәкішевті қатаң режимдегі колонияда 14 жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды және оған босатылғаннан кейін 7 жыл бойы мемлекеттік лауазымдарды атқаруға тыйым салды.

Ол өзіне сеніп тапсырылған мүлікті 112 млн тг жуық ($750 мың астам) сомаға ұрлағаны және 790 млн тг ($5 млн) мөлшерінде пара алғаны үшін кінәлі деп танылды.

Қазақстан ұлттық атом компаниясының бұрынғы басшысының ісі бойынша үкімнің мәтініне құпия белгісі қойылды.
«Іс жабық режимде қаралғандықтан, үкімге құпия белгісі де берілген», — деп түсіндірді төрағалық етуші судья Нұрлан Жолдасбеков.
«Іс жабық режимде қаралғандықтан, үкімге құпия белгісі де берілген», — деп түсіндірді төрағалық етуші судья Нұрлан Жолдасбеков.
Сол жылы «Қазатомөнеркәсіп» бұрынғы басшысына ірі көлемдегі алаяқтық жасады деген айыппен тағы бір қылмыстық іс қозғалды. 2012 жылы ол кінәлі деп танылып, 10 жылға бас бостандығынан айырылды.

Жәкішев екінші сот процесіне қатысудан бас тартып, оны өз адвокаттарына жасауға тыйым салды. Сайып келгенде, жазалардың жиынтығы бойынша елордалық сот оған қамауға алынған сәттен бастап 14 жылға бас бостандығынан айыруға үкім шығарды.

Жәкішевтің қылмыстық ісінің құпия болуын ескере отырып, жұртшылық ұзақ уақыт бойы оның егжей-тегжейін білмеді. Уақыт өте келе Мұхтар Жәкішевтің еліміздің атом саласында қандай жолмен байығаны туралы ақпарат тарала бастады.

2002 жылы Жәкішев өзінің досы әрі орынбасары Рүстем Тұрсынбаевпен бірге бірнеше коммерциялық кәсіпорын құрды: «Химимпекс», M. ULTY, «Реагентснаб», «Полихимп продукт», «Химпромресурс», «Бипласт», «Поликон», «НПП Поиск-М», «Ескендір», S&G, «Арагон К. А. ЖШС».

Оларды негізінен Алматыда тіркеді. Шетелдік, соның ішінде офшорлық фирмалар да болды: STN Assistance LLC (АҚШ, Орегон), Brandmax alliance LLP (Лондон, Ұлыбритания), Marifille Inc. (BVI, Тортолла), Barcon group Limited (BVI), Powerwill Enterprises (ҚХР, Гонконг).

2003 жылы Жәкішевтің «ісіне» Мұхтар Әблязов қосылды. Олар өз «бизнесіне" тағы бір бұрынғы сыныптасы — Аустралия азаматы Чарышкинді тартты. Ол New Power Systems Ltd (Ұлыбритания), Jeffcott Group Ltd (BVI) және UrAsia London Ltd (BVI) шетелдік компаниялардың директоры болып тағайындалды және сонымен бірге заң жүзінде шетелдік қатысуды қамтамасыз ету үшін акционер болды.

Әблязов өз кезегінде Қазақстанда бірнеше фирма ашты. Осылайша, 2003 жылдың тамызында «Астана» Қазақстандық инвестициялық тобы» ЖШС (бұдан әрі — ҚИТ) пайда болды, оның ресми құрылтайшысы жұбайы Алма Шалабаеваның інісі Сырым Шалабаев болды.

2003 жылғы желтоқсанда ҚИТ ел басшылығына елдің уран өндіру саласына жеке қазақстандық капиталды инвестициялау бойынша жоспарды қолдау және бірлескен кәсіпорын құруға рұқсат беру туралы өтінішпен жүгінді, онда 30%-ы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК-қа тиесілі, ал 70%-ы сол кездің өзінде барлау сатысында тұрған Ақдала мен Оңтүстік Инкайдың неғұрлым перспективалы және құнды кен орындарын осы ҚИТ-ке беру ұсынылды.

Сол жылдың ақпан айында Әблязов Раушан Қыздарбекованың атынан «Қазатомөнеркәсіптің» 30% қатысуымен «Бетпақ Дала» бірлескен кәсіпорны» ЖШС құрды, ол алдымен Ақдала уран кен орнына, содан кейін Оңтүстік Инкайға жер қойнауын пайдалану құқығын алды. Осы БК бас директоры Әблязов тағы бір бұрынғы сыныптасы және досы Рифат Ризоевті қойды.

Төлем қабілеттілігі болмаса да, бардай көрсету үшін ҚИТ Үкімет алдында Әблязов пен Жәкішев көп жүрісті комбинацияны қолданды. 2004 жылдың маусым айында Әблязов «Бетпақ Дала» БК қатысушыларының жалпы жиналысын ұйымдастырды, оның барысында жарғылық капиталды 556 млн тг дейін (2004 жылғы бағам бойынша шамамен $4 млн) ұлғайтуға шешім қабылданды. Сол күні Ұлттық компания БК-ға 600 тонна дайын уран түріндегі өзінің 30% үлесін қосты, олардың 500-ін олар америкалық Nukem компаниясына New Power Systems Ltd (NPSL) Жәкішевтің бақылауындағы фирмасы арқылы сатты.

Сатудан алынған NPSL айырмасы Әблязовтің Deanco Limited офшорлық компаниясы арқылы ҚИТ шотына аударылды (Кипрде тіркелген), ол өз кезегінде бұл ақшаны «Бетпақ Дала» БК-ға жарғылық капиталды ұлғайту үшін үлес ретінде аударды.Кен орнын сатуға дайындала отырып, Әблязов «Бетпақ Дала» БК-дағы ҚИТ-тің сол офшорлық Deanco Limited қатысу үлесін номиналды бағаға 70%-ға сатты. Бұл компанияның меншік иесі басқа офшорлық компания — Widley Worldwide Limited болды, оның жалғыз акционері Әблязовтің өзі болды.

Махинацияны саясатпен жабу

Махинацияны саясатпен жабу

Бұл Жәкішев ісіндегі бір ғана эпизод. Бірақ құқыққорғаушылар мен қазақстандық оппозиция өкілдері Жәкішев өмірбаянындағы қылмыс беттерін ашудан бас тартты.

Олар бірден елдің бұрынғы бас атомшысына қатысты үкімді саяси шешім деп атай жөнелді. Алайда Мұхтар Жәкішев ешқашан саясатпен айналыспағанын ешқайсы атап өтпеді. Бірақ сотталушының құқыққорғаушылары өз мәлімдемелерін құптайтын бір дәйек тапты.

2003 жылы Жәкішев бизнесмендер мен топ-шенеуніктер тобының құрамында Президенттен KEGOC-тегі өзінің сыбайлас жемқорлық қылмыстары үшін «ақы төлеген» Мұхтар Әблязовқа кешірім беруді өтінді, ол бұдан былай Қазақстан заңдарын бұзбайтынын айтты. Әблязов ақыры кешірілді. Алайда, 2009 жылы ол «БТА Банкінен» ұрланған миллиард доллармен Қазақстаннан қашып кетті.

Дәл осы жағдай, құқық қорғаушылардың пікірінше, Жәкішевке қарсы қылмыстық істің негізіне айналды. «Қазатомөнеркәсіптің» бұрынғы басшысының «саяси құрбан» бейнесі Әблязовтің «Республика» және оның бақылауындағы басқа да БАҚ беттерінде мұқият жасала бастады. Бұрынғы бастығына қарсы куәлік берген төрт орынбасар туралы оларды ҰҚК-нің зындандарында бірін қалдырмай аяусыз азаптады деп жазды.

Нәтижесінде Малхаз Цоцория, Дмитрий Парфенов, Асқар Қасабеков және Ешмұрат Пірматов көпшілік алдында сөз сөйлеп, куәгерлерді қорғау бағдарламасында екенін және биліктің ешқандай қысымына ұшырамағанын мәлімдеді.
«Жеке өз басыма ешқандай қысым, моральдық немесе физикалық қысым болған жоқ. Негізінде, бәрі де іс жүргізу заңнамасы аясында, мен қылмыстық іс жүргізу кодексін екі рет қайталап оқыған адам ретінде айтып отырмын. Ешқандай қысым жоқ», — деді Цоцория.
«Жеке өз басыма ешқандай қысым, моральдық немесе физикалық қысым болған жоқ. Негізінде, бәрі де іс жүргізу заңнамасы аясында, мен қылмыстық іс жүргізу кодексін екі рет қайталап оқыған адам ретінде айтып отырмын. Ешқандай қысым жоқ», — деді Цоцория.
Рүстем Тұрсынбаевқа келетін болсақ, ол бұрынғы басшыдан айырмашылығы, Қазақстаннан кетіп, Канадаға қоныстанды. Қазақстан билігі оны $70 млн ұрлады деп айыптап отыр, ол әлі күнге дейін Интерполдың «қызыл циркулярында». Қызыл циркуляр — халықаралық қамауға алу туралы бұйрық.

2012 жылы Тұрсынбаев Үлкен Торонто ауданында ұсталды. Интерпол оны тұтқындауға тырысты. Канадалық сот төрелігі ол ақша жымқырды деп күдіктенген. Бұл күдік елге кірген кезде ол тек $50 мың декларациялады және ай сайынғы табыс ретінде $3,5 мың көрсетіне байланысты еді, бірақ бұл шындыққа жанаспаған. Алайда Тұрсынбаев Торонто-Вест қамау орталығынан босатылып, бірнеше жыл қатаң үйқамақта болған.

2020 жылы Рүстем Тұрсынбаев саяси босқын деп танылуы, сондай-ақ оқытушылық қызметпен айналысуға рұқсат алуы мүмкін (дәріс жүргізу емес, профессорларға көмектесу) екені белгілі болды.

2019 жылдың күзінде Қазақстанның Грузия мен Беларусьтегі бұрынғы елшісі Ермұхамет Ертісбаев Мұхтар Әблязовпен саяси баттл кезінде Сергей Дувановтың Мұхтар Жәкішев неге түрмеде отыр деген сұрағына жауап берді.
«Мен Жәкішевті ешқашан саяси тұтқын деп санамағанмын. Оның саяси партияда болғаны есімде жоқ. Ол не үшін сотталады? Әблязов үшін. Ал мен енді себебін түсіндірейін, Әблязов оны $400 млн-ға өте күмәнді мәмілеге тартты, қазір сот бюджетке $257 млн төлеуді талап етеді. Ұрлық өте үлкен болды», — деді Ертісбаев.
«Мен Жәкішевті ешқашан саяси тұтқын деп санамағанмын. Оның саяси партияда болғаны есімде жоқ. Ол не үшін сотталады? Әблязов үшін. Ал мен енді себебін түсіндірейін, Әблязов оны $400 млн-ға өте күмәнді мәмілеге тартты, қазір сот бюджетке $257 млн төлеуді талап етеді. Ұрлық өте үлкен болды», — деді Ертісбаев.
Ол егер Әблязов қарызын төлесе, Мұхтар Жәкішев босатылар еді деген ойын айтты.
«Әблязов — оның ең жақын досы, ол баяғыда-ақ төлей алар еді. Ол миллиардтарды алып кетті, барлығы $7-8 млрд. "БТА Банкі" арқылы елімізге өте үлкен залал келтірілгенін біледі. Бұл мемлекетке принципке айналған мәселе. Егер ол төлесе, ертең ол бостандықта болар еді», — деп сендірген еді Ермұхамет Ертісбаев.
«Әблязов — оның ең жақын досы, ол баяғыда-ақ төлей алар еді. Ол миллиардтарды алып кетті, барлығы $7-8 млрд. "БТА Банкі" арқылы елімізге өте үлкен залал келтірілгенін біледі. Бұл мемлекетке принципке айналған мәселе. Егер ол төлесе, ертең ол бостандықта болар еді», — деп сендірген еді Ермұхамет Ертісбаев.
Жәкішевтің өзі бастапқыда өзінің қылмыстық қудалауын Мұхтар Әблязовпен байланыстырмағанын айтсақ әділ болар. Ол жоғары көтеріліп, Ресей билігін Қазақстан басшылығы оны «Қазатомөнеркәсіп» президенті қызметінен алып тастауға шешім қабылдады деп айыптады. Бұл туралы ҰҚК тергеушілері Жәкішевтен жауап алған бейнематериалдың тарап кетуінен белгілі болды.

Соған қарағанд, «Жәкішев нарықтағы барлық әлемдік ойыншыларға тең бағытта жұмыс істеген, ал Ресей соның ішінде ерекше орынға ие болғысы келген».

«Голос Америки» ресурсына бір аноним «ресейлік компания Қазақстанның ірі атом компанияларының бірі Uranium One үлесін сатып алды деген ақпарат болғанын» әңгімелеген. Жәкішевтен жауап алған видеоға сілтеме жасай отырып, аноним Жәкішев бұл мәмілеге қарсы болғанын айтты. «Мұхтар Жәкішев Ресейді әлемдік уран нарығындағы ойыншылардың бірі ретінде көрді, бұл Ресейді қатты ашуландырды», — дейді сарапшы.

Жәкішевтің ісі туралы Washington Post газеті де жазған:
«Жәкішев қамауға алынар алдында шетелдік фирмаларға уран әзірлемелерін бере отырып, бірнеше мәміле жасады. Оның әрекеттері Қазақстанды елдің ядролық сектордағы дәстүрлі серіктесі — Ресейге тәуелділікті әлсіретті».
«Жәкішев қамауға алынар алдында шетелдік фирмаларға уран әзірлемелерін бере отырып, бірнеше мәміле жасады. Оның әрекеттері Қазақстанды елдің ядролық сектордағы дәстүрлі серіктесі — Ресейге тәуелділікті әлсіретті».
Газет мәліметінше, Ресей тарапы Жәкішевті оның көмекшілері арқылы жұмыстан шығаруға тырысқан. Сол кезде бұл «бірнеше мәміле» Әблязовтің офшорлық компанияларымен тікелей байланысты екенін ешкім айтпаған.

2013 жылы Мұхтар Жәкішев өзінің тұтқындалуына не себеп болуы мүмкін екені туралы ой-пікірлерінің қорытындысы болған мәлімдемені жария етті. Жәкішев Ресей өкілдерін Қазақстанның мүдделері Ресей мүдделерімен тоғысуы мүмкін ірі мәмілені бұзу үшін оған қарсы істі қолдан жасажы деп тікелей айыптады.Жәкішев қамауға алынған күні ол елдің Қазақстан, Ресей және Жапония арасындағы атом саласындағы ынтымақтастық туралы үшжақты шартқа қатысуын талқылау үшін «Росатом» Ресей мемлекеттік корпорациясының басшысы Сергей Кириенкомен кездесуі тиіс болғанын еске салды.

Бірақ хат авторының пікірінше, Ресей бұл келіссөздерде Қазақстанның белсенді ұстанымына қанағаттанбаған. Бірақ Жәкішев тұтқындау кезінде «Қазатомөнеркәсіп» басшысы болмағанын ұмытып кеткен сияқты.
«Ресей делегациясы Жапонияға барып, Қазақстанның қатысуынсыз серіктестік туралы ұсыныс жасады. Жапондар бас тартып, бұған дейін мен қол жеткізген келісімге сәйкес Қазақстанды барлық мәмілеге қосуд талап етті», — деп мәлімдеді Жәкішев. Ол түрмеге жасыру үшін «орыстар қажетті айыптаулар мен дәлелдер дайындады» деп қорытындылады.
«Ресей делегациясы Жапонияға барып, Қазақстанның қатысуынсыз серіктестік туралы ұсыныс жасады. Жапондар бас тартып, бұған дейін мен қол жеткізген келісімге сәйкес Қазақстанды барлық мәмілеге қосуд талап етті», — деп мәлімдеді Жәкішев. Ол түрмеге жасыру үшін «орыстар қажетті айыптаулар мен дәлелдер дайындады» деп қорытындылады.
Мұхтар Жәкішев мерзімінен бұрын бостандыққа шығу туралы өтінішті үш мәрте берген. Бастапқы екі жағдайда сот бас тартқан.

2020 жылғы 3 наурызда Семей қаласының №2 сотының төрағасы Жанат Әбенова Жәкішевтің өтінішін қанағаттандырды. Нәтижесінде «Қазатомөнеркәсіптің» ОВ 156-14 мекемесінде жазасын өтеген бұрынғы басшысы мерзімінен үш жыл екі ай бұрын бостандыққа шықты.
Жәкішев бірден қазақстандық «Форбс» иесі Арманжан Байтасовқа сұхбат берді. Ол ұсталуына, даулы сот процесіне, сайып келгенде ұзақ жылға сотталуына әкеп соққан нақты себептерді білмейтінін атап өтті. Бірақ ол тұтқындалуына бірден-бір себеп болған Владимир Владимирович Путиннен басқа ешкім жоқ екенін астыртын болса да жеткізіп айтты.